• BIST 83.067
  • Altın 146,530
  • Dolar 3,7912
  • Euro 4,0490
  • İstanbul : 5 °C
  • Berlin : 3 °C
  • Paris : 2 °C
  • Amsterdam : 5 °C
  • Zürih : -5 °C
  • Moskova : -3 °C
  • Lefkoşa : 13 °C

Tiyatro Sahnelerinde Ölümle Yaşam arasındaki İlişki

13.01.2012 16:05
Özgenur R. Güler / Kültür Yöneticisi

Özgenur R. Güler / Kültür Yöneticisi

 

Duşan KOVAÇEVİÇ, 2010-2011, 2011- 2012 sezonunda İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları ve Devlet Tiyatroları’nda eş zamanlı sahnelenen oyunları ile İstanbul’un  tiyatro gündemindeki yerini sağlamlaştırdı dense yalan olmaz. 1948 Doğumlu Sırp yazar, Senarist, Tiyatro ve sinema yönetmeni, sahnelenen 3 ayrı oyunu ile büyük başarı sağladı.

Aslına bakarsanız Duşan KOVAÇEVİÇ, Balkanlar ‘da Yugoslavya’nın dağılma süreci esnasında, kendi aralarında süregelen fırtınalı ilişkilerin ve savaşların psikolojik boyutlarını da oyunlarına yansıtmıştır. Ölüm, iktidar ilişkileri ve insanlık üzerine sosyolojik mesaj veren oyunları ile yazarın büyüdüğü coğrafyayı ve iç dünyasını çözmek hiç de zor değil.

Belgrat’da Zvezdara Tiyatrosu’nun Sanat Yönetmenliğini Yürüten KOVAÇEVİÇ’in , İstanbul’da yoğun olarak Sahnelenen ve gişede büyük başarı gösteren o üç oyununa değinmek istiyorum.

16 Şubat 2011’de Şehir Tiyatrolarında sahnelenmeye başlayan 1982 yılında yazdığı  Buluşma Yeri adlı oyun, ŞT eski Genel Sanat Yönetmeni Nurullah Tuncer’in yönetmenliğinde izleyenleri bambaşka bir boyuta götürdü. Yeniden inşa edilip tekrar tiyatro severlere armağan edilen Muhsin Ertuğrul sahnesinin gelişmiş sahne tekniklerini hakkını vererek kullandığı bir gerçek.

Oyundaki kişiler, insanların  öldükten sonra gittikleri yerde (Buluşma Yeri), geride bıraktıklarının küçük hesaplar peşinde koştuklarını görürler. Gerçek yaşam ile ölümden sonraki yaşam arasındaki gitgelleri anlamlandırmaya çalışırken, yaşarken gerçekleştiremedikleri hayallerini Buluşma yeri’nde gerçekleştirmeye çalışırlar. Gidenin arkasından iş çevirenler ile hesaplaşma zamanı buluşma yerinde gerçekleşir. Sonuçta herkes ölümlüdür ve onu tadacaktır. İnsanların gerçek yüzünü anlamak için onları başka bir boyuttan izlemek  ve hesabını soramamak acı verecektir.

Söyler misiniz; insanlar arasındaki iktidar kavgalarını, iş çevirmeleri, ikiyüzlülükleri, Shakespeare’de  daha 16. Yy’de Kral III. Richard oyunuyla anlatmamışmıydı. O dönemden bugüne neler değişti?

”Buluşma yeri” bu insan ilişkilerini insanlığın kaçınılmaz sonu olan “ölüm” ile işleyen ve mutlaka izlenilmesi gereken bir oyun.

2008 yılında yazdığı  İntiharın Genel Provası adlı oyunu Yine Nurullah Tuncer Yönetiyor. 16 Aralık 2009’da Şehir Tiyatrolarında sahnelenmeye başlayan oyun uzun sure kapalı gişe oynadı. Oyunda kullanılan dekor minimalist özelliklerde ve epik tiyatronun örneğini yansıtıyor. Yaprak Dökümü dizisinin içine kapanık evin büyük kızı olarak tanıdığınız Bennu Yıldırımlar ve Bora Seçkin’in performansına diyecek söz yok ama İbrahim Can’ın oyunculuğu ve performansı benim için unutulmazdı.

Oyun, hayattan umudunu yitirmiş mutsuz bir adamın Tuna köprüsünden atlama teşebbüsüyle başlıyor. Atlamaya karar verdiğinde karşısına çıkar birileri tarafından vazgeçirtilir ve tekrar hayata tutunmaya çalışır. Borçları oldukça fazladır ve iş bulması gerekmektedir. Önüne bir iş fırsatı çıkar. Kendisine yapılan iş teklifi ile sevinirken ona bir oyun oynandığını farkeder ve tekrar hayata karşı yeşeren umutlarını kaybeder. Tekrar intihar etmek üzere Tuna köprüsündeki yerini alır. Hayatta başına daha ne kadar kötü olaylar gelebileceğini düşünürken akıl almaz olaylar yaşamaya başlar. Yazar bu oyunuyla da ölüm ile yaşam arasındaki gitgelleri sorgulamıştır.

1990 yılında yazdığı  Profesyonel adlı oyun 21 ocak 2011 itibariyle Devlet Tiyatroları’nda sahnelenmeye başladı. Şu an gitmek isteseniz ne yazık ki yer bulamazsınız çünkü hala kapalı gişe oynamakta. Ayrıca Profesyonel’in Kovaçeviç tarafından yönetilmiş en iyi senaryo ödülünü almış bir filmi de var.  Işıl Kasapoğlu’nun yönettiği oyundaki isimler de bir o kadar ilgi çekici. Özellikle Bülent Emin Yarar ve Yetkin Dikinciler  performanslarıyla hayranlık uyandırıyor.

Akıcı, Sürükleyici, ve zekice işlenmiş olan oyunda siyasi bir olay kara mizah ile ancak bu kadar iyi birleştirilebilirdi.Yetkin Dikinciler doğaçlama yeteneğiyle göz dolduruyor. Gözleriniz dolarken aynı zamanda gülümseten bir tiyatro ziyafeti adeta. İzlemeyi düşünenler için 2 ay öncesinden takip etmeye başlamalarını öneririm.. 
 
 

Özgenur Reyhan GÜLER

    Kültür Yöneticisi, Tiyatrocu

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2005 Avrupa Bülteni | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Haber Yazılımı: CM Bilişim