Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Türk medyasındaki ilk yüz yüze röportajını Türkiye Gazetesi yazarı Sevil Nuriyeva’ya verdi. Lavrov, Ukrayna krizinden Türkiye ile ilişkilere, NATO’dan Batı ile yaşanan gerilime kadar pek çok başlıkta açıklamalarda bulundu.
Ukrayna krizi ve Batı ile gerilim
Rusya-Ukrayna savaşının beşinci yılına yaklaşılırken konuşan Lavrov, çatışmayı yalnızca iki ülke arasında bir kriz olarak görmediklerini ifade etti. Lavrov, şu değerlendirmelerde bulundu:
Bu çatışmayı Rusya ile Batı arasında daha geniş çaplı bir çatışma olarak görüp görmediğimiz sorunuza cevabım evet. Ukrayna bir piyon, bir maşa olarak kullanılıyor. Batı tarafından, Rusya Federasyonu’nun sınırlarında doğrudan bir üs oluşturmak ve güvenliğimize yönelik doğrudan tehditler oluşturmak için kullanılan bir araçtır.
Lavrov, Ukrayna’nın bağımsızlığının tanınması sürecinde tarafsızlık ve askeri bloklara katılmama taahhütlerinin bulunduğunu hatırlatarak, 2004’teki Maydan sürecinden itibaren Batı’nın sahada aktif rol oynadığını söyledi.
“Ukrayna’ya ‘ya Batı ya Rusya’ ikilemi dayatıldı”
Lavrov, Batı’nın Ukrayna siyasetinde doğrudan müdahil olduğunu belirterek şunları söyledi:
2004 Maydan’ında yaşandığı üzere, Batı’nın desteklediği aday Viktor Yuşçenko seçimi kazanamayınca, üçüncü ve yasa dışı bir oylama turu için baskı yapıldı. Ukraynalılara ‘Ya Batı’yı seçersiniz ya da Rusya’yı’ denildi. Bu, küresel tahakküm arzusunun bir yansımasıdır.
Bu sürecin, Batı’nın Rusya’yı zayıflatmaya yönelik uzun vadeli jeopolitik bir projesi olduğunu savundu.
“Zelenskiy rejimi tarihin korkunç bir tekrarı”
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’ye yönelik sert ifadeler kullanan Lavrov, mevcut yönetimi Nazi ideolojisini canlandırmakla suçladı. Lavrov, bu durumun basit bir siyasi rekabet olmadığını, çok sayıda insanın hayatına mal olan bir süreç olduğunu söyledi.
Barış ihtimali ve ateşkes tartışmaları
Rusya-Ukrayna arasında barış ihtimaline de değinen Lavrov, uzun süreli bir ateşkesi kabul etmeyeceklerini vurguladı:
En az 60 günlük, hatta daha uzun bir ateşkes bizim için kabul edilemez. Çünkü her ateşkes, Ukrayna’nın yeni silahlarla donatılması ve rejime nefes aldırılması için kullanıldı.
ABD ile Ukrayna arasında gündeme gelen güvenlik garantileri anlaşmasına ilişkin ise bu tür belgeleri görmediklerini ve müzakerelerin içeriğini kamuoyuna taşımadıklarını ifade etti.
İstanbul müzakereleri ve güvenlik garantileri
Lavrov, 29 Mart 2022’de İstanbul’da yapılan müzakerelere de değineke, o dönemde barış için önemli bir zemin oluştuğunu söyledi. Görüşmelerde Türkiye’nin rolüne dikkat çeken Lavrov, güvenlik garantilerinin kapsamlı ve çok taraflı şekilde ele alındığını belirtti.
Biz bunu kabul ettik ve Sayın Başkanlar Putin ile Erdoğan bu konuyu defalarca görüştü. Ancak dönemin İngiltere Başbakanı Boris Johnson Kiev’e gelerek bu belgenin imzalanmasını engelledi.
NATO ve Batı’ya eleştiriler
Lavrov, NATO’yu “geçmişin kalıntısı” olarak nitelendirdi. NATO’nun varlık nedeninin Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra ortadan kalktığını savunan Lavrov, Baltık ülkelerinin ittifaka alınmasının yapısal sorunlara yol açtığını dile getirdi.
Ayrıca Avrupa Birliği’nin ve Batılı ülkelerin Rusya’ya yönelik “Rusya fobisi” üzerinden politika ürettiğini söyledi.
Lavrov’un açıklamaları, Rusya’nın Ukrayna savaşı, Batı ile ilişkiler ve güvenlik mimarisine bakışını bir kez daha net şekilde ortaya koydu.
