Nöbetçi Eczaneler
Yozgat’ın Yerköy ilçesinde “Tuzcular Aralığı” olarak bilinen tarihi bölgede, 70 yaşındaki Mustafa Uslu tarafından sürdürülen kaya tuzculuğu, zamana karşı direniyor. 1954 yılından bu yana dede mirası olarak kuşaktan kuşağa aktarılan bu kadim meslek, fabrikasyon üretimin artmasıyla birlikte son temsilcisini uğurlamaya hazırlanıyor. Bölgenin kültürel hafızasında önemli bir yer tutan doğal tuz işleme sanatı, çırak yetişmemesi nedeniyle yok olma riski taşıyor.
Doğal Kaya Tuzu Nereden Çıkarılıyor ve Nasıl İşleniyor?
Unutulmaya yüz tutmuş meslekler arasında yerini alan kaya tuzu ticareti, geçmişte Yerköy ekonomisinin can damarlarından biriydi. Mesleğin son ustalarından Mustafa Uslu, hammaddeyi Yozgat’ın Sekili bölgesindeki tuz ocaklarından temin ettiğini belirtiyor.
Ocaklardan bloklar halinde getirilen doğal tuzlar, geleneksel yöntemler kullanılarak taş değirmenlerde öğütülüyor. Uslu, elde edilen ürünü vatandaşın talebine göre yağ tuzu, katık tuzu, turşu tuzu veya yemek tuzu olarak farklı inceliklerde işleyerek satışa sunuyor.
Fabrikasyon Üretim Geleneksel Tuz Ustalığını Nasıl Etkiledi?
Televizyon programlarında uzmanların kaya tuzunun faydalarını anlatmasıyla birlikte son dönemde tüketici talebinde bir artış gözlemleniyor. Ancak bu talep artışı, el emeğine dayalı bu zanaatın sürdürülebilirliğini sağlamaya yetmiyor.
Mesleğin geleceği hakkında endişelerini dile getiren Mustafa Uslu, dükkanın kendisinden sonra kilit vuracağını ifade etti. Uslu, “Meslek körelmek üzere, yani fabrikasyon döndü artık. Artık yani bu dükkan benden sonra kapanır. Açık tutulmaz” diyerek acı gerçeği vurguladı. Fabrikasyon ürünlerin piyasayı domine etmesi, 72 yıllık bir geleneğin daha sonunu getiriyor.