Nöbetçi Eczaneler
ABD Başkanı Donald Trump, Grönland tartışmasını yeniden alevlendiren açıklamasında “orayı almalıyız, [Danimarka] orayı koruyamıyor” dedi. Trump, NATO müttefiklerinin ABD’nin Grönland üzerinde hak iddia etmesine karşı “çok diretmeyeceklerini” öne sürerken, gündem Davos’ta da öne çıktı.
Davos mesajı ve Truth Social paylaşımları
Trump, 19 Ocak’taki değerlendirmesinde “Neler olacağına bakalım. Şöyle ifade edeyim: İlginç bir Davos olacak.” ifadesini kullandı. ABD Başkanı’nın Çarşamba günü Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu’nda konuşması bekleniyor; Trump 2020’den bu yana ilk kez zirveye katılacak.
Trump ayrıca kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile birlikte Grönland’e ABD bayrağı diktikleri bir görsel paylaştı. Bir başka paylaşımında ise Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un kendisine gönderdiği bir mesajı yayımladı; Reuters’a konuşan Fransız kaynaklar mesajın Macron’a ait olduğunu doğruladı.
Trump’ın paylaştığı bir diğer mesajın da NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’den geldiği, mesajda “Grönland konusunda bir yol bulmakta kararlıyım” ifadelerinin yer aldığı aktarıldı.
Vergi tehdidi, Avrupa’dan sert tepki
Trump, Grönland’ı ilhak yönündeki çıkışlarına karşı çıkan Avrupa ülkelerine gümrük vergisi uygulama tehdidini yineledi. NBC’ye konuşan Trump, ek vergi tehdidinin “yüzde 100” ciddi olduğunu söylerken, Grönland konusunda askeri güç kullanıp kullanmayacağı sorusuna “Yorum yok” yanıtını verdi.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Trump’ın yeni gümrük vergisi açıklamasının “tamamen yanlış olduğunu” söyledi ve “Grönland’ın geleceğine yalnızca Grönland halkı ve Danimarka Krallığı karar verebilir” dedi. Trump ise NBC’ye verdiği röportajda 1 Şubat’tan itibaren ABD’ye İngiltere’den gönderilen “her türlü mala” yüzde 10 ek vergi uygulanacağını, 1 Haziran’dan itibaren de oranın %25’e çıkacağını açıkladı.
Trump’ın gümrük vergisiyle tehdit ettiği ülkeler arasında Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Hollanda ve Finlandiya da yer aldı. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen “Avrupa şantaja boyun eğmeyecek” derken, Macron tehdidin “kabul edilemez” olduğunu söyleyip “hiçbir tehdit bizi sarsamaz” ifadesini kullandı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de toprak bütünlüğü ve egemenliğin uluslararası hukukun temel ilkeleri olduğunu vurgulayarak gümrük vergilerinin transatlantik ilişkileri zedeleyebileceği uyarısında bulundu.
Grönland ve Danimarka’da 17 Ocak’ta binlerce kişinin, ABD’nin devralma planını protesto ettiği bildirildi.
Grönland neden kritik görülüyor?
Yaklaşık 57 bin kişiye ev sahipliği yapan Grönland, yeraltı kaynakları bakımından zengin bir bölge olarak öne çıkıyor. Kuzey Amerika ile Kuzey Kutbu arasındaki konumu nedeniyle olası bir saldırıda erken uyarı sistemleri ve bölgedeki gemilerin izlenmesi açısından stratejik bir noktada bulunuyor.
Davos’ta BBC’ye konuşan IBM’nin başkan yardımcısı Gary Cohn, Trump’ın açıklamalarını Grönland’daki kritik minerallerle ilişkilendirdi; Cohn, Trump’ın son çıkışlarının “bir müzakerenin parçası olabileceğini” öne sürdü.
Trump daha önce Washington’un bu bölgeyi “kolay yoldan” veya “zor yoldan” ele geçireceğini söylemiş, 17 Ocak’ta Truth Social’daki paylaşımında da Avrupa’ya yönelik gümrük vergisi mesajını tekrarlayarak “Dünya barışı tehlikede!” ifadelerini kullanmıştı.