Nöbetçi Eczaneler
Küresel enerji piyasaları, ABD, İsrail ve İran arasındaki gerilimle sarsılırken petrol fiyatları son 1,5 yılın en yüksek seviyesine tırmandı. ABD’li yatırım bankası Goldman Sachs, Hürmüz Boğazı’ndaki arz kesintisinin sürmesi halinde Brent petrolün 100 doları aşabileceği uyarısında bulunurken, Türkiye’de akaryakıt zamlarına karşı Eşel Mobil sistemi devreye girdi.
Brent Petrol Neden Yükseliyor ve Eşel Mobil Sistemi Zammı Nasıl Etkileyecek?
Savaş gerilimi öncesinde 70 dolar seviyelerinde seyreden Brent petrol, sadece bir hafta içinde 85 dolara yükselerek piyasalarda şok etkisi yarattı. İran’ın, küresel petrol ticaretinin üçte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı kapatması, arz güvenliği endişelerini zirveye taşıdı.
Türkiye’de ise döviz kuru ve petrol fiyatlarındaki bu artışın pompa fiyatlarına tam olarak yansımaması için Eşel Mobil Sistemi yeniden uygulamaya alındı. Bu sistem kapsamında, oluşacak zamların yüzde 75’i ÖTV gelirlerinden feragat edilerek karşılanacak.
Tüketiciyi enflasyona karşı korumayı amaçlayan bu hamleyle, maliyet artışının yalnızca yüzde 25’i pompa fiyatlarına yansıtılacak. Ancak uzmanlar, petrol fiyatlarındaki yükselişin devam etmesi durumunda bu kalkanın da yetersiz kalabileceğini belirtiyor.
Goldman Sachs’tan Karamsar Senaryo
ABD Başkanı Trump’ın bölgedeki tanker trafiğini korumak için askeri eskort ve sigorta desteği önerilerine rağmen, piyasa aktörleri bu önlemlerin yeterliliğini sorguluyor. Goldman Sachs, bölgedeki gerilimin enerji fiyatlarında ciddi dalgalanmalara yol açabileceğini raporladı.
Körfez ülkelerindeki üretimin geçici olarak durma noktasına geldiğine dikkat çeken banka yetkilileri, krizin çözümünün zorluğuna vurgu yaptı. Goldman Sachs Küresel Emtia Araştırmaları Eş Başkanı Samantha Dart, mevcut güvenlik önlemlerine ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
“Boğazdan geçen tanker sayısı oldukça fazla. Bu nedenle deniz eskortlarının uygulanabilirliği tartışmalı. Ayrıca insansız hava araçlarıyla gerçekleştirilebilecek saldırılara karşı ne kadar etkili olacağı konusunda da ciddi soru işaretleri bulunuyor”
Petrol 100 Doları Aşabilir
Bankanın analizine göre, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının yaklaşık beş hafta boyunca düşük seviyelerde kalması veya kesintiye uğraması, Brent petrol varil fiyatını 100 doların üzerine taşıyabilir.
Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarında zincirleme zamların kaçınılmaz olacağı öngörülüyor. Sektör temsilcileri, küresel piyasalardaki bu belirsizliğin benzin ve motorin fiyatları üzerindeki baskıyı artıracağını belirtiyor.