Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu gündemi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland için “stratejik” gerekçelerle ABD kontrolü mesajı ve Avrupa’ya ek gümrük vergisi tehdidiyle daha da gerildi. Avrupalı liderler, hem egemenlik tartışması hem de ticaret baskısı nedeniyle endişeli.
Grönland çıkışı ve “Görürsünüz” yanıtı
Trump, Washington’dan ayrılmadan önce Danimarka’ya bağlı Grönland Adası’nın ABD kontrolüne geçmesi gerektiğini bir kez daha dile getirdi. Danimarka’nın satışa karşı çıkması halinde, başta Almanya olmak üzere Avrupa ülkelerine 1 Şubat’tan itibaren “cezai” gümrük vergileri uygulanabileceğini söyledi.
NATO ortaklarıyla “herkesi mutlu edecek” bir çözüm bulunacağına inandığını belirten Trump’ın, “Grönland için ne kadar ileri gidebilirsiniz?” sorusuna verdiği “Görürsünüz” yanıtı ise Davos öncesi Avrupa’da egemenlik kaygılarını artıran başlıklardan biri oldu.
Von der Leyen ve Macron’dan tepki; gözler Trump’ın konuşmasında
Forum kapsamındaki oturumlarda Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Trump’ın Grönland’ın ilhakına yönelik taleplerini ve Avrupa’ya dönük ek gümrük vergisi tehdidini kınadı. İki liderin, gerilime rağmen transatlantik ilişkileri tamamen koparmamaya dönük temkinli bir dil kullanması ve “stratejik özerklik” vurgusu dikkat çekti.
Trump’ın Davos’ta bugün TSİ 16.30’da yapacağı konuşmada Avrupa’yı hedef alan ekonomik tehditlerini sürdürüp sürdürmeyeceği; küresel piyasalar ve diplomasi çevrelerince yakından izlenecek.
NATO mesajları ve “Barış Kurulu” tartışması
Trump, müttefiklerini savunma harcamalarını artırmaya zorlayarak NATO’yu güçlendirdiğini savunurken, ittifakın “ABD’nin gücü oranında güçlü olduğunu” söyledi. “Eğer biz NATO’nun yanında olmazsak NATO çok güçlü olmaz.” sözleri, Avrupalı delegasyonların güvenlik başlığındaki hassasiyetini büyüten açıklamalar arasında yer aldı.
Davos gündemindeki bir diğer kritik başlık da Trump’ın, Gazze’deki İsrail saldırıları sonrası düzeni tesis etmek amacıyla kurmayı planladığı “Barış Kurulu” önerisi oldu. Birçok ülkenin davet edildiği yeni oluşum, Davos’ta Birleşmiş Milletler’e rakip bir yapı olarak değerlendiriliyor.
En geniş ABD delegasyonu ve “ABD Evi” ayrıntısı
Trump, Davos tarihinde bir ilke imza atarak bugüne kadarki en geniş kapsamlı ABD delegasyonuyla zirvede yer alıyor. ABD heyetinin çalışma alanı için bir kiliseden “ABD Evi”ne çevrilen yapıyı seçmesi de Davos kulislerinde, “Önce Amerika” politikasının küresel sahnede yeniden konumlandırılması olarak yorumlanıyor.
