Nöbetçi Eczaneler
Trump anlaşma ihtimalini öne çıkardı
ABD Başkanı Donald Trump, İran’la devam eden savaşın sona ermesine yönelik açıklamalarında diplomatik çözüm ihtimalinin güçlendiğini söyledi. Trump, Tahran’ın Washington tarafından sunulan şartları kabul etmesi halinde çatışmaların kısa süre içinde durabileceğini belirtti. ABD tarafı, anlaşma sağlanması durumunda Hürmüz Boğazı’ndaki askeri baskının azaltılabileceğini ve ticari geçişlerin yeniden güvence altına alınabileceğini değerlendiriyor.
Sürecin merkezinde ABD’nin İran’a sunduğu 14 maddelik teklif bulunuyor. Bu planın, geçici ateşkes, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini sınırlandırması, bazı yaptırımların gevşetilmesi ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması gibi başlıkları içerdiği belirtiliyor. Ancak taraflar arasında özellikle İran’ın mevcut zenginleştirilmiş uranyum stoku ve nükleer programın geleceği konusunda ciddi görüş ayrılıkları sürüyor.
İran yanıtı bekleniyor
Tahran yönetiminin ABD teklifine yanıt vermesi beklenirken, Pakistan başta olmak üzere bazı bölgesel aktörlerin arabuluculuk sürecinde rol oynadığı bildiriliyor. Diplomatik temaslarda 30 günlük geçici bir ateşkes penceresi üzerinde durulduğu, bu sürede daha kapsamlı bir anlaşmanın çerçevesinin oluşturulmasının hedeflendiği aktarılıyor.
Buna karşın Trump yönetimi, anlaşma sağlanmaması halinde askeri baskının artabileceği mesajını da veriyor. Trump’ın “anlaşma mümkün” açıklamaları piyasalarda olumlu karşılık bulurken, petrol fiyatlarında gerileme ve küresel borsalarda yükseliş yaşandı. Ancak Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik riskleri, İsrail’in bölgedeki saldırıları ve İranlı yetkililerin temkinli açıklamaları, sürecin kırılgan olduğunu gösteriyor.
Nükleer başlık kilit noktada
Müzakerelerin en zor başlığını İran’ın nükleer programı oluşturuyor. Washington, İran’ın nükleer silah kapasitesine ulaşmasını kalıcı biçimde engellemek isterken, Tahran yönetimi enerji ve egemenlik hakları gerekçesiyle zenginleştirme faaliyetlerinden tamamen vazgeçmeye sıcak bakmıyor. Bu nedenle olası anlaşmanın yalnızca askeri çatışmaları durdurmakla kalmayıp, nükleer denetim mekanizmalarını da kapsaması bekleniyor.
Gelinen noktada Trump’ın açıklamaları savaşın kısa sürede bitebileceğine yönelik beklentiyi artırsa da diplomatik süreç henüz tamamlanmış değil. İran’ın vereceği resmi yanıt, savaşın ateşkese mi yoksa daha sert bir askeri aşamaya mı evrileceğini belirleyecek en kritik adım olacak.