Filoda yüzlerce aktivist bulunuyordu
Organizatörlerin açıklamalarına göre filoda yaklaşık 45 ila 70 farklı ülkeden yüzlerce aktivist yer aldı. İnsan hakları savunucuları, doktorlar, gazeteciler ve sivil toplum temsilcilerinin bulunduğu filo, Gazze’de aylardır devam eden abluka nedeniyle bölgeye temel insani yardım ulaştırmayı hedefliyordu. Yardım gemilerinde ilaç, tıbbi ekipman, kuru gıda, çocuklara yönelik temel ihtiyaç malzemeleri ve jeneratör ekipmanlarının bulunduğu belirtildi.
Küresel Sumud Filosu’nun Marmaris’ten ayrılmadan önce güvenlik ve teknik kontrollerden geçtiği, bazı aktivistlerin ise limanda günler süren hazırlık sürecine katıldığı aktarıldı. Filonun organizatörleri, yolculuğun tamamen sivil ve barışçıl amaç taşıdığını savunurken uluslararası kamuoyuna da “Gazze’deki insani duruma sessiz kalmayın” çağrısı yaptı.
Canlı yayınlanan görüntülerde İsrail askerlerini taşıyan hızlı botların gemilere yaklaştığı, bazı askeri unsurların gemilerin çevresini sardığı görüldü. Müdahale sırasında aktivistlerin can yeleklerini giydiği ve ellerini havaya kaldırarak direniş göstermemeye çalıştığı dikkat çekti. Bazı görüntülerde ise gemilerde alarm seslerinin duyulduğu ve iletişim sistemlerinde kesintiler yaşandığı görüldü. Müdahalenin ardından bazı canlı yayınların aniden kesilmesi sosyal medyada geniş yankı uyandırdı.
Türkiye’den sert tepki
Türkiye Dışişleri Bakanlığı, müdahaleyi “uluslararası sularda gerçekleştirilen hukuk dışı bir eylem” olarak nitelendirerek İsrail’i sert şekilde kınadı. Bakanlık açıklamasında, insani yardım taşıyan sivil gemilere yönelik müdahalenin kabul edilemez olduğu belirtilirken filodaki katılımcıların güvenliğinin sağlanması ve gözaltına alınan kişilerin derhal serbest bırakılması çağrısı yapıldı.
Bazı siyasi parti temsilcileri ve sivil toplum kuruluşları da olay sonrası açıklama yaparak İsrail’in müdahalesine tepki gösterdi. Sosyal medyada ise olay kısa sürede dünya gündemine girerken çok sayıda kullanıcı müdahale görüntülerini paylaşarak uluslararası kurumlara çağrıda bulundu.
İsrail tarafı ise Gazze’ye yönelik deniz ablukasının sürdüğünü ve bu tür girişimlere izin verilmeyeceğini savundu. İsrail basınında yer alan haberlerde operasyonun Doğu Akdeniz’de gerçekleştirildiği, donanmanın çok sayıda hızlı bot ve gözetleme unsuru kullandığı öne sürüldü. İsrailli yetkililer, filonun Gazze kıyılarına ulaşmasının engellendiğini açıkladı.
Daha önce de müdahale edilmişti
Küresel Sumud Filosu daha önce de benzer yardım girişimleriyle gündeme gelmişti. Filo, Nisan ayında Girit açıklarında da İsrail güçlerinin müdahalesiyle karşılaşmış, bazı aktivistler kısa süreli gözaltına alınmıştı. Olay uluslararası basında geniş yer bulurken birçok insan hakları kuruluşu müdahaleyi uluslararası hukukun ihlali olarak değerlendirmişti.
Uzmanlar, Gazze’ye yönelik insani yardım girişimlerinin son yıllarda sık sık diplomatik krizlere yol açtığını belirtirken Akdeniz’deki tansiyonun yeniden yükselmesinden endişe duyulduğunu ifade ediyor.
