Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, Türkiye ile AB ilişkilerinde stratejik bir dönüm noktasına gelindiğini belirterek, taraflar arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. 5-6 Şubat tarihlerinde gerçekleştireceği kritik Ankara ziyareti öncesi konuşan Kos, Avrupa Yatırım Bankası’nın Türkiye’deki faaliyetlerine yeniden başlayacağını duyururken, vize serbestisi ve Gümrük Birliği konularında da önemli açıklamalarda bulundu.
AB – Türkiye İlişkilerinde Yeni Bakış Açısı: Neden Şimdi?
AB Komisyonu Üyesi Marta Kos, mevcut jeopolitik konjonktürde Türkiye ile ilişkilerin yeniden tanımlanması gerektiğine dikkat çekti. Göreve başladığı günden bu yana Türkiye ile temas halinde olduğunu belirten Kos, “Artık zamanı geldi” diyerek yeni sürecin işaretini verdi.
Kos, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile yoğun temaslar yürüttüklerini belirterek, “Bu Türkiye’ye ilk resmi ziyaretim olacak ve çok heyecanlıyım ancak göreve başladığım ilk günden beri Türkiye ile temas halindeyim.” dedi. İlişkilere yeni bir perspektiften bakılması gerektiğini savunan Kos, şu ifadeleri kullandı:
“Bence AB ve Türkiye ilişkilerine yeni bir bakış açısıyla yaklaşmanın zamanı geldi.”
Dünyadaki değişen dengelere ve emperyalist davranışların geri dönüşüne vurgu yapan Kos, “Gerçekten zorlu zamanlarda yaşıyoruz. Etrafımızdaki dünya değişiyor. Emperyalist davranışların geri dönüşünü görüyoruz. Çin, Rusya ve ABD kendi çıkar alanlarını agresif bir şekilde genişletiyorlar” değerlendirmesinde bulundu.
Avrupa Yatırım Bankası Türkiye’ye Geri Dönüyor
Ziyaretin en somut çıktılarından biri, finansman ve yatırım alanında yaşanacak gelişmeler olacak. Kos, Türkiye’nin AB’nin bağlantı stratejisinde merkezi bir rol oynadığını belirterek, Avrupa Yatırım Bankası’nın (AYB) Türkiye’ye dönüşünü resmen duyurdu.
Ankara ziyareti sırasında önemli imzaların atılacağını belirten Kos, “Kafkasya’da birlikte başarabileceğimiz çok şey var. Bu yüzden Avrupa Yatırım Bankası’nın Türkiye’ye geri dönmesinden de çok mutluyum. Ankara ziyaretim sırasında her biri 100 milyon euro değerinde iki proje imzalayacağız. Bu, Avrupa Yatırım Bankası’nın yeniden faaliyete başlaması anlamına geliyor. Biliyorsunuz ki geçmişte bu birkaç yıl mümkün olmamıştı” dedi.
Yenilenebilir enerji, ulaşım ve dijitalleşme alanlarındaki bu yatırımlar için Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile de görüşmeler yapılacak.
Kos, iş dünyasının bu geri dönüşü beklediğini vurgulayarak, “Bu şimdi başlangıç ve çok mutluyum çünkü, geçen yılki üst düzey diyaloğumuzda ve ekonomi görüşmelerimizde, iş dünyası temsilcilerimiz bu yeniden etkileşimi gerçekten çok isterdi. Ve şimdi bu gerçekleşiyor. Yani imzalayacaklar, ben de bu sürece şahit olacağım” ifadelerini kullandı.
Gümrük Birliği ve ‘Made in Europe’ Tartışmaları
AB ile Türkiye arasındaki ticaret hacminin önemine değinen Kos, Gümrük Birliği’nin güncellenmesi gerekliliğinin farkında olduklarını belirtti. 30 yıldır güncellenemeyen anlaşma hakkında konuşan Kos, “Bence bu ticaret ilişkisinden çok daha fazla verim almalıyız. Buna Gümrük Birliği’nin işleyişini iyileştirmek ve var olan bazı engelleri kaldırmak da dahil.” dedi.
Avrupa’daki kamu alımlarında yerel şirketlere öncelik tanıyan “Made in Europe” (Avrupa’da Üretilmiştir) girişimi hakkında ise Kos, Türkiye’nin dışlanmaması gerektiğini savundu. Kos, “Ekonomik ve jeopolitik mantığı birlikte ele alırsak, bu Türkiye’yi dışlayamaz. Daha önce de söylediğim gibi, konu kamu alımlarıyla ilgili. Öyleyse konuşalım, Türkiye ile AB arasındaki ticaretin daha da gelişmesini sağlamak için bu alanda neler yapabileceğimizi konuşalım.” şeklinde konuştu.
Vize Serbestisi İçin Kalan 6 Kriter ve Tam Üyelik Süreci
Türk vatandaşlarının en çok merak ettiği konulardan biri olan vize serbestisi hakkında da konuşan Kos, sürecin devam ettiğini ancak şartların henüz tamamlanmadığını hatırlattı. Geçen yıl uygulamaya konulan “Cascade” sistemi sayesinde bazı durumlarda çoklu vize almanın kolaylaştığını belirtti.
Tam vize serbestisi için net bir mesaj veren Kos, “Türkiye’den gelen kişiler için vizesiz seyahat imkanı görmek istiyoruz ve vize serbestleştirmesine geçme teklifimiz geçerli. Henüz yerine getirilmesi gereken altı kriterimiz var” dedi.
Türkiye’nin AB üyeliği statüsü hakkında ise “Biliyorsunuz, 2018’den beri Türkiye ile müzakereler veya katılım sürecinde bir duraklama var ancak biz Türkiye’yi hala aday ülke olarak görüyoruz” diyen Kos, sürecin canlanması için güven inşasına ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
NATO müttefikliği ve güvenlik konularına da değinen Marta Kos, Türkiye’nin İHA/SİHA teknolojisindeki başarısını ve Ukrayna savaşındaki rolünü överek, “Tartışılmaz bir gerçek var ki Türkiye gerçekten çok önemli bir NATO ve güvenlik ortağı.” değerlendirmesini yaptı.
