Nöbetçi Eczaneler
Emekli maaşlarında en düşük aylığın yükseltilmesiyle birlikte ortaya çıkan prim-maaş dengesizliği gündemdeki yerini koruyor. Yüksek prim günü ve kazancı olan vatandaşların, düşük prim ödeyenlerle aynı maaşı alması tartışmalara neden olurken, SGK Başmüfettişi İsa Karakaş, maaş farkı sorununu bitirecek teknik formülü açıkladı.
Yüksek Prim Ödeyen Emekliler Neden İtiraz Ediyor?
Son dönemde yapılan düzenlemelerle en düşük emekli maaşının belirli bir seviyeye çekilmesi, prim adaleti konusunda yeni tartışmaları beraberinde getirdi. Yıllarca tavandan veya yüksek prim ödeyen vatandaşlar, maaş skalasının daralmasından şikayetçi.
Konuyla ilgili tepkilerini dile getiren bazı emekliler, “Ben daha fazla prim ödedim. Neden daha az prim ödeyenle aynı maaşı alıyorum” ifadeleriyle sistemdeki çarpıklığa dikkat çekiyor. Hükümet kanadında da bu durumu dengelemek için yeni bir formül arayışı sürerken, uzmanlardan somut öneriler gelmeye başladı.
Sosyal Destek Yerine Hak Ediş Odaklı Çözüm
SGK Başmüfettişi ve Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, TGRT Haber canlı yayınında yaptığı açıklamalarda, sorunun sosyal yardımlarla çözülemeyeceğini vurguladı. Karakaş, “Yetkililere seslenelim” diyerek, atılması gereken adımları sıraladı ve “Emeklilerin sorunu böyle çözülür” değerlendirmesinde bulundu.
Hükümetin, emeklilere kira durumu gibi kriterlere göre sosyal destek verme planlarını eleştiren Karakaş, bu durumun SGK sistemini daha karmaşık hale getireceğini belirtti. Karakaş, kaleme aldığı “Emeklilikte ‘kök’ten çözüm: Maaş değil, ihtiyaç dönemi başlıyor!” yazısına atıfta bulunarak, insanların primlerinin karşılığını hak olarak talep ettiğini hatırlattı.
Maaş Adaletsizliğini Bitirecek 4 Adımlı Formül
İsa Karakaş, emekli maaş farkı ve gelir adaletsizliğini ortadan kaldırmak için 4 aşamalı bir yol haritası çizdi. Bu formül, sistemin kökten düzeltilmesini hedefliyor.
1. İntibak Düzenlemesi: 2000 yılı öncesi emekliler için yapılan intibakın, 2000 sonrası emekliler için de uygulanması gerekiyor. Karakaş, 20 yıl çalışan ve cebinden aynı para çıkanların maaşının eşitlenmesi gerektiğini savunuyor.
2. Seyyanen Zam: Temmuz 2026 gibi bir tarihte, en düşükten en yükseğe tüm emeklilere son kez bir seyyanen zam verilmesi öneriliyor. Bu rakamın (örneğin 22 bin lira) kök maaş veya normal maaş baz alınarak uygulanabileceği belirtiliyor.
3. Aylık Bağlama Oranları: İntibak ve seyyanen zam adımından sonra, aylık bağlama oranlarının eşitlenmesi sistemin sürdürülebilirliği için kritik önem taşıyor.
4. Milli Gelirden Pay: Son adımda ise milli gelir artışının otomatik olarak emeklilere yansıtılması gerekiyor. Karakaş, büyüme oranlarının 6 aylık periyotlarla maaşlara eklenmesi durumunda sorunun kalıcı olarak çözüleceğini ifade ediyor.
Emekliye Ortak Zam ve Refah Payı Mümkün mü?
Kamuoyunda konuşulan “Emekliye ortak zam” iddialarına da açıklık getiren Karakaş, Anayasa Mahkemesi kararlarına dikkat çekti. Memur emeklileri ile SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin aynı hesaplama sistemine dahil edilmesinin hukuki engelleri olduğunu belirtti.
Ancak Karakaş, bu farkın “Refah Payı” ile kapatılabileceğini vurguladı. Ocak 2024’te memur emeklileri ile SSK/Bağ-Kur emeklileri arasındaki zam farkının ek zamla eşitlendiğini hatırlatan uzman, bu formülün uygulanabilir tek yöntem olduğunu sözlerine ekledi.