Nöbetçi Eczaneler
Naziler tarafından İkinci Dünya Savaşı sırasında yağmalanan bir tablonun, Hollandalı SS işbirlikçisi Hendrik Seyffardt’ın torunlarının evinde bulunduğu açıklandı. Hollandalı sanat dedektifi Arthur Brand, Toon Kelder imzalı “Portrait of a Young Girl” adlı eserin uzun yıllardır aile evinde asılı kaldığını belirtti. Olay, Avrupa’da Nazi döneminde kaybolan sanat eserleriyle ilgili tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlara göre keşif, savaş yıllarında el değiştiren yüzlerce sanat eserinin hâlâ özel koleksiyonlarda bulunabileceğini gösteriyor.
Eser Goudstikker koleksiyonuna ait
Tablonun, Yahudi sanat koleksiyoncusu Jacques Goudstikker’in dünyaca bilinen koleksiyonundan yağmalandığı ifade ediliyor. Goudstikker, savaş öncesi dönemde Avrupa’nın en önemli sanat koleksiyonerlerinden biri olarak kabul ediliyordu. Nazi işgali sırasında Hollanda’dan kaçmaya çalışırken hayatını kaybeden koleksiyoncunun eserlerinin büyük kısmı Alman yetkililer tarafından ele geçirilmişti. Uzmanlar, söz konusu koleksiyonun savaş döneminin en büyük sanat yağması dosyalarından biri olduğunu belirtiyor.
Araştırmacılara göre “Portrait of a Young Girl” tablosunun da savaş sırasında kaybolduğu düşünülüyordu. Eserin yıllar sonra bir SS liderinin ailesinde ortaya çıkması, sanat dünyasında büyük yankı uyandırdı.
Sanat dedektifinden dikkat çeken açıklama
Uluslararası sanat kaçakçılığı ve kayıp eser soruşturmalarıyla tanınan Arthur Brand, olay için “kariyerimde gördüğüm en sıra dışı dosyalardan biri” yorumunu yaptı. Brand’in açıklamasına göre aile üyelerinden biri, geçmişteki bağlantıları araştırırken evlerinde bulunan tablonun Nazi döneminde yağmalanan eserler arasında yer aldığını fark etti.
Aile bireyinin daha sonra Brand ile iletişime geçtiği ve tablonun geçmişinin incelenmesi için destek istediği belirtildi. Yapılan incelemelerde eserin orijinalliğinin doğrulandığı ve Goudstikker koleksiyonuna ait olduğunun tespit edildiği ifade edildi.
Restitüsyon süreci yeniden gündemde
Eserin ortaya çıkması, Nazi döneminde yağmalanan sanat eserlerinin gerçek sahiplerine iadesi konusunu yeniden Avrupa gündemine taşıdı. Hukuk uzmanlarına göre birçok kayıp eser hâlâ özel koleksiyonlarda, depolarda veya aile miraslarında bulunuyor olabilir. Son yıllarda Almanya, Hollanda, Fransa ve Avusturya’da benzer birçok dosya yeniden açılmış durumda.
Benzer şekilde 2025 yılında Arjantin’de Goudstikker koleksiyonuna ait başka bir tablonun bir emlak ilanındaki fotoğrafta fark edilmesi büyük ses getirmişti. Uzmanlar, dijital arşivler ve uluslararası veri tabanları sayesinde önümüzdeki yıllarda daha fazla kayıp eserin ortaya çıkabileceğini değerlendiriyor.