Nöbetçi Eczaneler
Avustralya’da nesli tükendi sanılan Ptilotus senarius, 58 yıl sonra iNaturalist tür tanımlama uygulaması üzerinden yapılan doğrulamayla yeniden kayıtlara geçti. Haziran 2025’te Queensland’in Gilbert Nehri bölgesinde özel bir arazide fotoğraflanan bitki, platformdaki kullanıcılarca teşhis edildi.
Kayıp tür listesine girmesi bekleniyordu
Amaranthaceae familyasına ait, narin pembe ve mor çiçekleriyle bilinen küçük çalı Ptilotus senarius’un en son 1967’de görüldüğü kaydedilmişti. Güncel bir örneğin bulunmaması ve türün yaşadığı bölgelerde bir asırdan uzun süredir sığır otlatılması nedeniyle, bitkinin “Nesli Tükenmiş Olduğu Varsayılıyor” kategorisine alınması önerilmişti.
Fotoğraf yüklendi, topluluk doğruladı
Bahçe bitkileri uzmanı Aaron Bean, Haziran 2025’te Gilbert Nehri çevresindeki özel bir mülkte çalışırken alışılmadık bir bitkiyle karşılaştı ve fotoğraflarını iNaturalist’e yükledi. Platformdaki amatör bilim insanları kısa süre içinde gözlemin Ptilotus senarius’a ait olduğunu doğruladı.
Bilimsel çalışmaya konu oldu, konum gizli tutuldu
Yeniden keşif, Australian Journal of Botany’de yayımlanan bir araştırmada raporlandı. Çalışmada, türün fotoğrafları paylaşıldı ancak popülasyonun tam yeri, özel mülkiyet sınırları içinde bulunduğu için açıklanmadı.
iNaturalist’in sahadaki etkisi: hızlı kayıt, geniş uzman ağı
Araştırmacılar, iNaturalist’in ulaşılması zor alanlardan gözlem toplayabilmesi, bulguları anında yayımlayabilmesi ve dünyanın farklı yerlerindeki uzman tanımlayıcılarla hızlı bağlantı kurabilmesi sayesinde koruma ve biyoçeşitlilik çalışmalarında giderek daha önemli bir rol oynadığını vurguladı. Çalışmada, Temmuz 2025 itibarıyla platformda 175 binden fazla türü kapsayan, dünya genelinden 104 milyonu aşan doğrulanabilir bitki fotoğrafı bulunduğu bilgisi de yer aldı.
“Takip araştırmaları” için yeni bir fırsat
Yeni Güney Galler Üniversitesi’nden çalışmanın başyazarı Thomas Mesaglio, yeniden keşiflerin, türlerin arazide nerede ve nasıl dağıldığını anlamaya dönük hedefli araştırmalar ve uzun vadeli izleme için önemli bir zemin oluşturduğunu belirtti. Araştırmacılara göre iNaturalist, profesyonel ekiplerin erişmekte zorlandığı özel mülklerdeki biyoçeşitliliği kaydetmek açısından da “paha biçilmez” bir araç haline geliyor.